پروردگار در قرآن کریم میفرماید: «کسانى که به ناحق از دیارشان رانده شدهu200fاند، تنها به دلیل آنکه میگویند: اللَّه پروردگار ما است، اگر خدا بعضى از مردمان را به وسیله بعض دیگر سرکوب نمیکرد، صومعهu200fها، کلیساها، کنشتها و مساجدى که نام خدا فراوان در آنها یاد میشود، خراب میشدند، به طور قطع و یقین خدا

مراجع تقلید در اینباره میگویند:نشستن بر سر سفرهاى که در آن شراب[1] مىنوشند، اگر به گونهای باشد که انسان یکى از آنان شمرده شود، حرام است،[2] اگرچه خود فرد یا برخی، از آن شراب ننوشند. همچنین استفاده از سایر خوردنیهای آن سفره، حرام است، اگرچه آن خوردنیها حلال باشند.[3]بلکه فرد مسلمان وظیفه دارد

مراجع عظام تقلید در این زمینه میگویند:مسافری که قصد دارد ده روز در محلی بماند، اگر بخواهد به بیرون از آن محل رفت و آمد داشته باشد، در فرضهای ذیل نمازش کامل و روزهاش صحیح است:1. پس از قصد اقامت ده روز و پس از خواندن یک نماز چهار رکعتی، تصمیم گرفته باشد به بیرون از آن منطقه (به فاصله کمتر از 22.5 ک

«سراج القلوب»، رسالهای فارسی است که توسط ابو نصر بن محمد قطان غزنوی به قلم نگارش درآمده است.[1] این کتاب، به بیان داستانهایی از ماجرای آفرینش و سرگذشت پادشاهان و پیامبران به طریق سؤال و جواب اختصاص دارد.[2]دوره زندگانی مؤلف سراج القلوب مشخص نیست، تنها بر اساس ویژگیهای سبکی متن و تأثر احتمالی مؤلف

اصل در مرجع ضمیر این است که قبل از آن ذکر شود و در تذکیر و تأنیث و مفرد و تثنیه و جمع مطابق با مرجعش باشد. اما گاهی مرجع ضمیر در لفظ ذکر نشده ولی یک قرینه معنوی وجود دارد که مرجع آن ضمیر را مشخص میکند.[1] درباره مرجع ضمیر «ها» در آیه «خالِدینَ فیها»[2] برخی به اصل اوّلی رجوع کرده و مرجع آنرا لعنتی

قرآن کتاب هدایت و راهنمایی به سوی معنویت و کمال است، نه دائرة المعارف عمومی. همانگونه که میدانید و دانشمندان تاکنون به آن دست یافتهاند، در نظام هستی میلیاردها کهکشان وجود دارند که در هرکدام از آنها میلیاردها ستاره و سیاره وجود دارد، و این آسمان نیز همواره در حال گسترش است، چنانکه قرآن کریم میفر

در خصوص آیاتی از قرآن که صفات خداوند در آن یاد شده و ظاهرش مخالف عقل قطعى است، بین متکلمان اسلامی چهار u200fنظریه u200fوجود دارد که در ذیل به آنها اشاره میشود:1. تفویضu200fجمعی از علماى اهلu200fسنت این مسئله را به خدا واگذار نموده و گفتهاند: لازم است به u200fجهت احتیاط در دین، راجع به اینگونه صفات خ...

عالمان اخلاق برای تزکیه نفس و سیر و سلوک، مراحلی را بیان کرده،[1] و معتقدند عقل باید در این مسیر از نفس مواظبت و نگهبانی کند. آنان از باب «تشبیه معقول به محسوس» میگویند:[2] عقل به منزله تاجر راه آخرت است، و سرمایه او عمر است، و نفس در این تجارت یاور و مددکار او است، پس نفس به جاى شریک یا کارمند او

اساساً قضاوت در مورد رفتار دیگران چندان مورد توصیه تعالیم دینی نیست. امام على(ع) در این زمینه میفرماید: خوشا به حال کسى که زشتى و بدى خودش، او را از زشتیهاى مردم منصرف کند.[1]البته در مواردی که علم و یقین به برخی رفتارها و رویکردهای افراد داشته باشیم، که به نوعی در ارتباط با حقوق جامعه و مردم باشد

آنچه در پرسش آمده، برگرفته از تفاسیر و روایاتی در ذیل آیه 49 سوره توبه است که در ذیل به بررسی و ارزیابی آنها خواهیم پرداخت:1. این نقل که خود پیامبر اسلام(ص) چنین موضوعی را برای تشویق مسلمانان مطرح کرده باشد، برگرفته از روایتی ضعیف است که مفسرانی چون طبرسی آنرا با عنوان «قیل = گفته شده» نقل کرده است

گرچه شاید نتوان مرزبندی دقیقی بین انواع مکاتب مشهور عرفانی و اخلاقی ارائه داد، اما با توجه به برخی نکات میتوان دریافت که کدام یک از عارفان، بر کدام یک از ویژگیها تأکید بیشتری داشتهاند:1. عرفان اسلامی یا اخلاق اسلامی، به دو بخش نظری و عملی تقسیم میشود. عرفان نظری، در واقع نتیجه عرفان عملی است.[1]

معروف و مشهور این است که فیلسوفان حکمت مشاء، مانند ابن سینا معتقد به «کثرت و تباین حقیقی موجودات» هستند؛ اما همانگونه که در این پرسش آمده است، انتساب نظریه تباین موجودات به مشائین مشکل است،[1] و با مباحث دیگر آن فلسفه ناسازگار است. کسانی؛ مانند ملاصدرا کوشیدهاند تفسیری از سخن آنان ارائه دهند که ب

بر اساس آموزههای اسلامی، گذشت از رفتار ناپسند دیگران، رویکردی بسیار ارزشمند و پسندیده است، تا حد امکان باید بارها و بارها عفو و گذشت کرد، اما این کار نیز مانند دیگر کارها، دارای حد و مرزی است.[1]اگر افرادی وجود داشته باشند که جنبه عفو و گذشت را نداشته و اینگونه نیست که بعد از هر گذشتی آنان نیز عذ

بنی عباس صدها سال حکومت کردند که در مقاطع مختلف، قدرت آنان کاهش و افزایش مییافت. گاه تنها خود حاکم مطلق بودند و گاه عملاً فرمانروایان دیگری حکومت را بر عهده داشته و آنان تنها نقشی تشریفاتی داشتند. بر این اساس، نمیتوان تمدن برجای مانده در این سدهها را در یک نوشتار مختصر عرضه کرد، اما به طور کلی می

شلوغی خانواده یا خجالت از دیگران نمیتواند عذر موجهی برای ترک غسل باشد. در هر حال چنانچه این فرد توانایی یا زمان کافی برای غسل کردن نداشته، وظیفهاش تیمم کردن است و اگر غسل و تیمم را ترک کرده، و تا اذان صبح عمداً جنب باقى مانده، روزهاش صحیح نیست و کفاره هم واجب است. و در صورتیکه در آن زمان، به ص

هر دانشی میتواند از ابزار خاص و مناسب خود بهره گیرد؛ مثلاً معادلات ریاضی را نمیتوان با گزارشات تاریخی حل کرد، یا حقایق تاریخی را نمیتوان با قواعد ریاضی به اثبات رساند. در همین راستا «منطق فازی»،[1]روش و ابزاری است که برای علوم تجربی طراحی شده است. در علوم تجربی، تحصیل یقین (به معنای خاص فلسفی و م

در منابع روایی، احادیث مختلفی در خواص شیر گاو وجود دارد؛ مانند آنچه که از امام صادق(ع) نقل شده است: «أَلْبَانُ الْبَقَرِ دَوَاءٌ وَ سُمُونُهَا شِفَاءٌ وَ لُحُومُهَا دَاءٌ»؛[1] شیر گاو خاصیت درمانی داشته، چربی(روغن) آن شفا و گوشتش بیماری است.این روایت با آنکه از لحاظ سندی موثق و قابل پذیرش است، اما د

مقصود از «سؤال» که در مباحث عرفان عملی از آن نهی شده و نیز مراد از «مقام ترک سؤال» که به عنوان یک مقام عرفانی مطرح است، درخواست مساعدت مالی و مادی از دیگران بوده و منظور از آن، بازداشتن عارف از پرسش در مورد مسائل علمی نیست؛ بنابر این منافاتی بین این دو مطلب وجود ندارد؛ یعنی از یکسو پرسش از مسائل علم...

آنچه در سؤال بدان اشاره شد، مربوط به «جرى و تطبیق» است. جرى و تطبیق در اصطلاح علوم قرآنى؛ به معنای تطبیق مفاهیم به دست آمده از آیات قرآن، بر مصادیقی است که غیر از مصداق شأن نزول - اما مشابه آن - است. مثلاً اگر آیهاى در مورد قوم بنى اسرائیل نازل شده و بیان حال آنها است، این دلیل نمیشود که آیه مخصوص

مراجع عظام تقلید در این باره میگویند:کسى که ایستاده نماز مىخواند، نمىتواند به کسى که نشسته یا خوابیده نماز مىخواند اقتدا کند. و نیز کسى که نشسته نماز مىخواند نمىتواند به کسى که خوابیده نماز مىخواند اقتدا نماید. [1]بنابراین در نماز جماعت، اقتدا به کسی که به جهت عذری از صندلی استفاده میکند صحی