سید یک قوم و قبیله به چه افرادی میگویند و چرا عبدالله بن جعفر در پاسخ به معاویه که او را سید بنی هاشم نامید، خود را شایسته چنین سیادتی ندانست؟!

کلمه «سیّد» از ریشه «سود» به معنای بزرگی و شرف است[1] و به شریفترین و رفیعترین چیزی، سید آن گفته میشود.[2] به کسی که سرپرست جمعیت زیادی باشد نیز «سیّد» گفته میشود.[3] لذا هر کسی میتواند سید افراد زیر مجموعه خود باشد.[4] و هر فردی که در یک جامعه از شرافت ویژهای برخوردار باشد، سید آن جامعه به شمار میآید.
از اینرو در برخی از منابع، عبدالمطلب،[5] پیامبر اسلام(ص) ،[6] امام علی(ع)،[7] امام صادق(ع)،[8] امام رضا(ع)[9] به عنوان «سیّد بنی هاشم» در زمانهای مختلف معرفی شدهاند.
از طرفی، سید بودن یک فرد در یک مجموعه منافات با آن ندارد که فرد و یا افراد دیگری نیز در همان مجموعه به عنوان سید شناخته شوند.
در همین راستا، تردیدی نیست که عبدالله بن جعفر بن ابیطالب[10] که برادرزاده و داماد امیرالمؤمنین(ع) بود، یکی از بزرگان و سادات بنی هاشم به شمار میآمد، اما هنگامی که معاویه تصمیم داشت با نیرنگ زیرکانهای، او را در مقابل حسنین(ع) قرار دهد - از اینرو او را به عنوان سید بنیهاشم معرفی کرد- عبدالله که پی به نیرنگ معاویه برده بود، سیادت(که امری نسبی است) را از خود نفی کرده و در پاسخ به او گفت: من سید بنیهاشم نیستم، بلکه سید بنیهاشم حسن و حسین(ع) هستند![11]

---