الف. شرطی که در ضمن عقد مطرح میشود، در صورتی صحیح و نافذ است که دارای شرایط زیر باشد:1. جایز باشد؛ یعنی آنچه تعهد به انجامش میشود، به لحاظ شرعی امری جایز و مشروع باشد.2. مقدور باشد؛ کسی که آن میپذیرد توانایی انجام آن را داشته باشد.3. غرض عقلایى داشته باشد؛ یعنی نزد عقلا ارزشمند و مفید باشد.4. مخالف ...

1. آنچه در پرسش مطرح شده است، در مورد مستحبات - آن هم در برخی شرایط – میتواند صحت داشته باشد؛ یعنی زمانی که انسان حال خوشی ندارد و نمیتواند حداقل ارتباط را با خدا برقرار کند، نباید خود را به مستحباتی چون نمازهای مستحب وادار کند. پیامبر اسلام(ص) در این زمینه میفرماید: «یَا عَلِیُّ إِنَّ هَذَا الدِّین...

در متون روایی ما حدیثی وجود دارد که در آن «آه» به عنوان نامی از نامهای خداوند متعال ذکر شده است: «قَالَ حَدَّثَنِی جَعْفَرُ بْنُ یَحْیَى الْخُزَاعِیُّ عَنْ أَبِیهِ قَالَ دَخَلْتُ مَعَ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع عَلَى بَعْضِ مَوَالِیهِ یَعُودُهُ فَرَأَیْتُ الرَّجُلَ یُکْثِرُ مِنْ قَوْلِ آهِ فَقُلْتُ لَهُ...

از رسمهایی که در جاهلیت؛ در بین مردم شیوع داشت، سنت فرزندخواندگی بود. بر طبق این سنت؛ برخی از خانوادهها پسرانی را به فرزندخواندگی انتخاب کرده و سرپرستی آنان را به عهده میگرفتند. این پسران در همین خانوادهها بزرگ شده و ازدواج میکردند. بر اساس رسم جاهلی، با این پسران مانند فرزندان واقعی برخورد میشد؛ مث...

واژه «اصلاح» از ریشه «صلح» در لغت به معنای مسالمت و سازش است.[1] راغب آنرا از بین بردن نفرت میان مردم، معنا کرده است.[2] این ریشه با مشتقاتش؛ مانند الصالحات، صالحا، صالحین، الصالحون و...، 180 مرتبه در قرآن به کار رفته است.واژه اصلاح در معنای محدود خود که به معنای برطرف کردن فساد است، در جایی به کار ...

عبارت «ما ادراک» لزوماً همه جا به معنای ندانستن نیست، بلکه در مواقعی بیانگر عظمت است؛ یکی از آن موارد، آیه شریفه «وَ ما أَدْراکَ ما لَیْلَةُ الْقَدْرِ»[1] میباشد که براى بیان عظمت شب قدر است؛[2] اشاره به اهمیت و بزرگى و شرافت شب قدر است که چه اندازه اهمیت و شرافت دارد؛ همان شرافتى که قرآن بر سایر کت...

یکی از موضوعات مهمی که در جریان قیام امام حسین(ع) باید مورد دقت قرار گیرد، موضوع همراه بردن خانواده است. نکته سؤال برانگیز این است که با توجه به اینکه برای تصمیمگیری در امری مهم و سرنوشتساز، تنها ضرر نداشتن کافی نیست، بلکه باید سودمندی و قابل قبولبودن آنرا نیز در نظر داشت، امام(ع) که مطمئن بود قیامش...

پس از آنکه حضرت موسی(ع) از میعادگاه پروردگار باز گشت و مشاهده نمود که مردم از توحید برگشته و دوباره به گوسالهپرستی روی آوردند، سراغ برادر خود هارون(ع) – که وی را به عنوان جانشین خود برای رهبری مردم در زمان غیبت خویش قرار داد - رفت و با شدت و عصبانیت هر چه تمامتر، در حالیکه ریش و موی سرش را گرفته و ب...

«عروض»؛ واژهای عربی و به معنای فنّ سنجیدن شعر و شناختن وزنها و بحرهای کلام منظوم با افاعیل عروضی و پیدا کردن اوزان اشعار بر پایه آن افاعیل است. به این دلیل این دانش را «عروض» نامیدهاند که وزن شعر بر آن عرضه میشود.[1] در ضمن، اصطلاح «عروض» به جزوِ آخر از مصراع یکم هر بیت شعر هم اطلاق میشود.متخصصان فن...

علم انساب از تعیین نسب(نژاد و تبار) مردم و روشهای پژوهش در آن، با هدف پرهیز از خطا در تعیین نسب اشخاص سخن میگوید.[1]حاجی خلیفه، نسبشناسی را اینگونه تعریف کرده است: «علمی است که به شناسایی نسبهای مردم میپردازد و دارای منفعت زیاد است و هدف آن دوری از خطا در نسب اشخاص است».[2]این علم گاهی به بررسی نسب ...

روایاتی وجود دارد که خواندن نوشتههای روی قبرها را موجب فراموشی و یا کُندذهنی اعلام میکنند.[1] این روایات از جهت سندی ضعیف هستند. با فرض پذیرش و قطع نظر از ضعف سندی؛ شاید توصیه به نخواندن سنگنبشتهها بدان دلیل باشد که انسان نباید در قبرستانها به جای تفکر در مرگ و یا قرائت قرآن بر سر قبر آشنایان، با خو...

در روایات زیادی به رجعت رسول اکرم(ص)، ائمه اطهار(ع)، و پیامبرانی؛ نظیر اسماعیل بن حزقیل[1] که در راه خدا آزار فراوان دیدهاند، و قومشان آنها را یاری نکردند، تصریح شده است؛ از اینرو از روایات برمیآید که پیامبران زیادی رجعت خواهند نمود و منحصر به چهار پیامبر مرسل نیست؛ مانند اینکه امام صادق(ع) فرمود: «...

آن گونه که در پرسش آمده، چنین نیست، بلکه در ذکرهای توصیه شده به مردم عادی، نیز ذکر «یا غافر الخطایا» وجود دارد؛[1] مانند اینکه در دعای جوشن کبیر آمده است: «یا غَافِرَ الْخَطایا»،[2] و هم روایت شده که پیامبران استغفار میکردند:امام صادق(ع) میفرماید: «همانا پیامبر خدا(ص) همواره توبه میکرد و در هر شبانه...

روایاتی که ناظر به آن هستند که خبر شهادت امام حسین(ع) از ابتدای تولد حضرتشان به پیامبر اسلام(ص)، امام علی(ع) و حضرت فاطمه(س) داده شده بود،[1] در هیچکدام آنها این مطلب نیست که آنان با اعتراض، ناراحتی خود را اظهار داشته و یا رفتاری انجام داده باشند که نشانگر نپذیرفتن این پیشگویی و مقاومت در برابر تقدی...

اگر اسمای متبرکه با خط خطی کردن یا ریزریز کردن محو شده و به هیچ وجه نشانی از آنها باقی نماند و این کار طوری هم نباشد که بىاحترامى شمرده شود(مثلاً در حضور دیگران انجام نشود)، این کار اشکالی ندارد و بعد از محوشدن میتوان آنها را دور ریخت، ولى بهتر است آنها را در محل مناسبى دفن کنید، یا با استفاده از آب...

یکی از نیازهای طبیعی و ضروری بدن؛ استراحت و خواب است. زمان، مکان، طبیعت افراد و ... میتوانند در تأثیرگذاری خواب نتایج متفاوتی به دنبال داشته باشند.یکی از خوابها؛ «قیلوله» نام دارد. برخی از اندیشمندان لغتشناس؛ «قیلوله» را به معنای استراحت در نیمه روز دانستهاند؛ حال چه این استراحت با خواب همراه باشد و...

در ارتباط با مهجوریت قرآن کریم، خود قرآن میفرماید: «وَ قالَ الرَّسُولُ یا رَبِّ إِنَّ قَوْمِی اتَّخَذُوا هذَا الْقُرْآنَ مَهْجُوراً»؛[1] و پیامبر عرضه داشت پروردگارا قوم من قرآن را رها کردند.«مهجور» مشتق از «هجر» در لغت به معناى ترک و رها کردن و نیز سخن بیهوده و هذیان آمده است.[2]در این آیه خداى تعا...

به طور کلی میتوان گفت که این بستگی به میزان معرفت و شناخت انسان نسبت به خدا و جهان هستی دارد و با توجه به اندازه معرفت، همّت و آرزوهای انسان نیز متفاوت خواهد بود و هرچه معرفت انسان بالاتر رود، نوع آرزوهای او نیز در جهت معنوی تغییر خواهد کرد.الف) اولویت آرزوی ظهور حضرت امام زمان(عج)عواملی که موجب اول...

به طور کلی میتوان گفت که این بستگی به میزان معرفت و شناخت انسان نسبت به خدا و جهان هستی دارد و با توجه به اندازه معرفت، همّت و آرزوهای انسان نیز متفاوت خواهد بود و هرچه معرفت انسان بالاتر رود، نوع آرزوهای او نیز در جهت معنوی تغییر خواهد کرد.الف) اولویت آرزوی ظهور حضرت امام زمان(عج)عواملی که موجب اول...

اگرچه احسان و نیکی به والدین در قرآن کریم و روایات سفارش و تأکید شده است و ظاهراً از دیدگاه اسلامی توصیههایی که در مورد خوشرفتاری با والدین وجود شده، در مورد فرزندان وجود ندارد، اما در مواردی نیز حقوق فرزندان مقدم است. برای نمونه؛ تأمین نفقه همسر و فرزندان واجب است و والدین در مرحله بعد قرار میگیرند...