
ورزش بانوان مسلمان در حضور مردان(نامحرم)، اگر بدون رعایت حجاب اسلامی باشد جایز نیست و انجام آن با رعایت حجاب نیز، چنانچه عرفاً تحریک کننده شهوت و موجب مفسده باشد حرام خواهد بود، اما اگر عرفاً موجب فس...
ادامه مطلب
خودارضایى از گناهان کبیره محسوب مىشود و عوارض نامطلوبى در دنیا و آخرت دارد و آنچه در پرسش ذکر شده، مجوّز ارتکاب حرام نیست. میدانیم که حضرت یوسف(ع) که قرآن کریم از داستان او با عنوان زیباترین داستا...
ادامه مطلب
اگر میدانید آن کبوتر صاحب دارد و با رها کردنش، نزد صاحبش برمیگردد، باید آنرا رها کنید و اگر یقین ندارید که ملک کسی است، میتوانید آنرا برای خود بردارید و اگر صاحبش پیدا ...
ادامه مطلب
چندین آیه در قرآن کریم به بیان دلیل تفاوت میان انسانها میپردازد:1. «وَ رَفَعْنا بَعْضَهُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجاتٍ لِیَتَّخِذَ بَعْضُهُمْ بَعْضاً سُخْرِیًّا»؛u200f[1] و برخى از آنها را بر دیگ...
ادامه مطلب
خودکشی در هیچ شرایطی جایز نیست، هر چند آبروی وی در خطر باشد.در فرض مزبور اگر امکان داشته باشد و زن مانعی از ازدواج با مرد متجاوز نداشته باشد (یعنی همسر نداشته و در عدّهی طلاق یا وفات نمیباشد)، خود را – و لو به طور موقت – برای مرد مزبور عقد شرعی نماید تا خود عمل حرام نباشد.البته اگر چنین مانعی بود، یا به هر دلیل عقد شرعی منعقد نشد و زن در اثر اجبار وادار...
ادامه مطلب
در صورتی که شرط نشده باشد که فاتحه خوانده شود، خواندن فاتحه واجب نیست؛ چرا که اصل دادن خیرات به تنهایی دارای ثواب بوده و مردگان مورد نظر نیز از این پاداش بهرهمند خواهند شد. هر چند بهتر است، فاتحه خوانده شود و اگر فراموش شود، هر وقت که به یاد آورد، میتواند بخواند.ضمائم:پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است:[1]حضرت آیت الله العظمی خامنهای (مد ظ...
ادامه مطلب
خوردن غذاهایی که کاندیداهای انتخاباتی توزیع میکنند حرام نیست، مگر اینکه خلاف قانون بوده یا مفسده دیگری داشته باشد. البته برخی از مراجع[1] معتقدند که احتیاط در استفاده نکردن از چنین غذاهایی میباشد.به هر حال بهتر است، افراد خود را در معرض تهمت قرار نداده و از اینگونه پذیراییها اجتناب نمایند.ضمائم:پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است:[2]حضرت ...
ادامه مطلب
اولین مرحله از مراحل آخرت، مرگ و جان دادن است. چگونگی جان دادن انسانها به تناسب رفتارهایشان در دنیا متفاوت است؛ لذا در شرایطی ممکن است یک مؤمن نیز هنگام مرگ، دشواریهایی را تحمل کند تا کفاره کاستیهای او بوده و در قیامت، پاک محشور شود.[1] از رسول خدا(ص) پرسیده شد که ملک الموت چگونه جان مؤمن را میگیرد، آنحضرت فرمود: «همانا ملک الموت هنگام مرگ نزد مؤمن، مانند بنده ذلیل و بیمقدار در مقابل آقا و سرور خودش است، او و یارانش از آن مؤمن دور میایستند و به او نزدیک نمیشوند، تا اوّل با سلام به او، شروع میکند و او را بهu200f بهشت بشارت میدهد».[2]با توجه به مقدمه بالا، آنچه در پرسش و درباره دشواری جان دادن یحیی بن زکریا(ع) آمده[3] برگرفته از روایتی است که به امام صادق(ع) منتسب شده است:حضرت عیسی(ع) بر سر قب...
ادامه مطلب
برای امام دوازدهم حضرت مهدی(عج) نامهای بسیاری در روایات ذکر شده است که در اینجا به توضیح مختصری در مورد دو نام یاد شده در پرسش خواهیم پرداخت:1. ولی عصر«عصر» به معنای روزگار است و به همین معنا نیز خداوند در سوره عصر قسم یاد نموده است.[1] البته برای عصر معانی دیگری نیز؛ مانند زمان نزدیک به مغرب، فشردن، حبس و ... بیان شده است.واژه «ولی» نیز گرچه دارای چند معنی در لغت عرب میباشد،[2] اما در اینجا با توجه شواهد پیرامونی به معنای سرپرست میباشد. بنابراین معنای «ولی عصر» یعنی سرپرست زمان.در تایید این معنا، مفضل بن عمر میگوید: از امام صادق(ع) درباره معناى سخن پروردگار: «وَ الْعَصْرِ إِنَّ الْإِنْسانَ لَفِی خُسْرٍ»، پرسیدم، آنحضرت – در بیان بطنی از قرآن - فرمود: مقصود از این «عصر»، عصر خروج قائم(ع)استu...
ادامه مطلب
در مجموعههای لغوی هر دو واژگان ناظر به یک معنا هستند، اما:1. «قاموس» از ریشه «قمس» به معنای عمق دریا است.[1] و از این بابت که لغتنامهها، کاربران را به عمق معنای لغات هدایت میکنند، بدان قاموس گفته میشود.2. «معجم» به معنای آنچه نامفهوم بوده و یا آنچه کلید بر آن گذاشته شده است، گفته میشود و از این جهت به دری که بسته است، «باب معجم» گفته میشود.[2]از این رو به چند دلیل میتوان به مجموعه کتابهای لغوی «معجم» گفت:الف . مؤلف در یکی از فعالیتهای خود، با استفاده از نقطهگذاری ابهام کلمات را کاهش میدهد.ب . واژگانهای موجود در کتابهای لغوی، مجموعهای از واژگانهای نامفهومند که با توضیحات و توصیفات ارائه شده، برای دیگران قابل درک میشود. [1]. ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، محقق، مصحح، میر دامادی، جمال ا...
ادامه مطلب
ابتدا باید گفت که حضرت عباس(ع)، فرزند تنی حضرت زهرا(س) نبوده و نیز بعد از شهادت حضرتشان به دنیا آمدهاند.روایت مورد نظر نیز در منابع و مقاتل معتبر مشاهده نشد، اما ملا آقا دربندی(متوفای 1286 ق) در مقتل خود – که از نگاه اندیشمندان دانش حدیث، مقتل معتبر و قابل استنادی به شمار نمیآید – برای اولین بار، آن هم بدون ارائه سند و تنها به نقل از فرد ناشناسی که مورد اطمینان او بوده است، چنین روایتی را نقل کرده است:«إذا صار یوم القیامة و اشتد الأمر على أهل المحشر بعث رسول الله(ص) أمیرالمؤمنین(ع) إلى فاطمة(س) لتحضر مقام الشفاعة. فیقول أمیرالمؤمنین(ع) یا فاطمة، ما عندک من أسباب الشفاعة و ما ادّخرت لأجل هذا الیوم الذی فیه الفزع الأکبر. فتقول فاطمة(س): یا أمیرالمؤمنین، کفانا لأجل هذا المقام الیدان المقطوعتان ...
ادامه مطلب
با توجه به آموزههایی که در قرآن و احادیث وجود دارد؛ میتوان به آداب معاشرت با حسود و شیوههاى دفع حسادت دست یافت که در ذیل مواردی بیان میشود.1. مُدارا با حسودان امام صادق(ع) میفرماید: «انسان را از سه چیز، گریزى نیست: مشورت با افراد ناصح و دلسوز، مدارا با حسودان، و دوستى با مردم».[1] مدارا، از نظر معنا به «رِفق» نزدیک است؛ زیرا مدارا به معناى نرمى، سازش، ملایمت در رفتار، حسن معاشرت با مردم و تحمّل ناگوارى و آزار آنها است.[2] احادیث فراوانى در ستایش مدارا و فواید دنیوى و اخروى آن رسیده است.[3] گاهى انسان با اشخاصى مواجه میشود که از روى حسادت، رفتارى ناشایست از خود نشان میدهند. سخن در این است که در برخورد با این افراد، انسان چه رویهاى را باید پیش بگیرد؛ زیرا اگر انس...
ادامه مطلب
«یا أَیُّهَا النَّبِیُّ لِمَ تُحَرِّمُ ما أَحَلَّ اللَّهُ لَکَ تَبْتَغیu200f مَرْضاتَ أَزْواجِکَ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحیمٌ». سوره تحریم با داستانى که بین رسول خدا(ص) و بعضى از همسرانش رخ داده آغاز میشود، که شرح این قضیه را مفسران مختلف نقل کردهu200fاند.[1] خلاصه یکی از نقلها آن است که پیامبر اسلام (ص) برنامهریزی کرده بود، هر روزى را در حجره یکى از همسرانش سپری کند، روزى که نوبت حفصه(دختر عمر) بود به حجره او رفت، حفصه اجازه گرفت که من با پدرم کاری دارم و بروم او را ملاقات کنم، حضرت اجازه داد وی رفت. رسول خدا(ص) در آن روز نزد ماریه قبطیه بود.[2] حفصه بعد از برگشت و اطلاع از این موضوع، زبان به اعتراض گشود که امروز نوبت من بود. پیامبر فرمود: دیگر نزد او نمیروم! گفتند حضرت قسم ...
ادامه مطلب
تعیین مبلغ برای سخنرانی و مداحی از قبل، توسط سخنران و مداح حرام نیست؛ هر چند کار شایسته و در شأن ایشان هم نیست و موجب تضعیف جایگاه ایشان در جامعه میگردد، به ویژه اگر مبلغ پیشنهادی بیش از حد معمول بوده و در عرف نشانگر نوعی تجارت با استفاده از...
ادامه مطلب
عبارت موجود در پرسش، بخشی از یک حدیث طولانی است که مرحوم شیخ صدوق (م 381ق) در کتاب «الخصال»[1] با این سند و متن آورده است: «احمد بن حسن قطّان، از حسن بن علی عسکری، از ابوعبدالله محمد بن زکریا، از جعفر بن محمد بن عماره، از پدرش، از جابر بن یزید...
ادامه مطلب
امام رضا(ع) با سند خود از پدران بزرگوارش نقل کرده که حضرت علی(ع) در مسجد کوفه حضور داشت که مردی از اهل شام نزد ایشان رفته و سؤالاتی را مطرح نمود و به عنوان نمونه پرسید: کجاست که خورشید مدتی از روز را بر آن تابید و دیگر هرگز بر آن نخواهد تابید؟! ام...
ادامه مطلب
«شیخ صدوق»؛ یکی از عالمان بزرگ شیعه و نویسنده یکی از کتابهای چهارگانه شیعه (کتب اربعه) یعنی «من لا یحضره الفقیه» است که در بین علمای شیعه جایگاهی بس رفیع دارد.[1] او فرزند یکی از عالمان بزرگ شیعه یعنی «علی بن الحسین ابن بابویه» است. در زندگینامه شیخ صدوق گزارش شده است که ایشان را خداوند به برکت دعای امام عصر(عج) به پدرشان عطا کرده است.[2]به طور کلی؛ یکی از راههای شناخت راویان و اصحاب ائمه و صاح...
ادامه مطلب
1. معنای لغوی «استطاعت»استطاعت از ریشه «طوع»، به معنای وجود چیزی است که فعل(انجام کاری) به سبب آن امکانپذیر میشود و انسان به وسیله امر، استطاعت مییابد که خواستههایش را به عنوان فعل پدید آورد. با این بیان، قدرت یا برای فاعل است و یا تصور کارى است که باید انجام شود، و یا جسمى که تأثیر را میپذیرد و یا ابزاری که فعل با آن انجام میشود.در مقابل استطاعت به این معنا، «عجز» قرار د...
ادامه مطلب
قرآن کریم بعد از استدلال بر یگانگی پروردگار در مورد حتمیبودن معاد، میفرماید:«وَ هُوَ الَّذِی یَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ یُعِیدُهُ وَ هُوَ أَهْوَنُ عَلَیْهِ ...»؛[1] او کسى است که آفرینش را آغاز میu200fکند، سپس آنرا بازمیu200fگرداند، و اینکار براى او آسانتر است.کلمه "یبدؤا" از "بدء" بوده و "بدء خلق" یع...
ادامه مطلب
اکثر مراجع تقلید این کار را جایز شمردهاند، ولی برخی[1] بنابر احتیاط، آن را جایز نمیدانند.ضمائم:پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است:[2]حضرت آیت الله العظمی خامنهای (مد ظله العالی):اشکالی ندارد.حضرت آیت الله العظمی سیستانی (مد ظله العالی):جواز آن محل اشکال است.حضرت آیت الله العظمی شبیر...
ادامه مطلب